Fe+male Tech Heroes Conference 2022

Fe+male Tech Heroes is about bringing people together and connecting women (and men) in the Dutch tech ecosystem. About 500 people registered for Fe+male Tech Heroes Conference 2022 at HTCE’s Conference Center. The full day of events included morning keynotes, seven parallel workshops, interviews and a panel discussion.  

Our co-founder Margot Nijkamp-Diesfeldt had the honor of writing the very special Fairy Tale of Fe+male Tech Heroes – the very tale of NANONA.

Curious about the Fairy Tale of Fe+male Tech Heroes? You can also watch the recording here.

Fe+male Tech Heroes: Is the sky the limit?

More then 200 women and men already joined the Fe+male Tech Heroes movement by High Tech Campus Eindhoven to create more diversity in the tech world. Fe+male Tech Heroes is a platform and network that brings people together, creates awareness in the media and exerts a positive influence on, for example, the diversity policy of companies.

On October 12th the community came together for the Fe+male Tech Heroes Dinner Event. The theme of the evening is: The sky is the limit?
The evening’s speakers have also geared their stories towards the theme. They are Oana van der Togt, Senior Business Developer Manager at the Dutch TNO research organization and member of the Council for Diversity and Inclusion at TNO, and Margot Nijkamp-Diesfeldt our co-founder of ESTI. Both women let the audience know that the sky is definitely not the limit.

Margot Nijkamp-Diesfeldt arrived at the High Tech Campus Eindhoven in 2005 without a technical background. Her husband thought she was perfect for the position of HR and Operations Director at the newly established Holst Centre. The vacancy was briefly shoved under her nose every morning. Nijkamp was determined to finish her MBA studies before she switched jobs. Nonetheless, she decided to send in her CV. Less than five hours later she received a reply: Her profile was a perfect fit. She went for an interview, became enthusiastic and made it through to the assessments. They were tough and she doubted whether the scientific world would suit her, “but I followed my intuition. She got the job and, later as director of SME relations, would remain there until the end of 2011.

EcoSystem Game
During this time, she overcame two life-changing crises. “I had a ‘terminal phobia’ of public speaking,” Nijkamp confesses. “I really can’t explain to you how extreme that was.” Her boss at Holst Centre, Jo De Boeck, said: “But Margot, it’s precisely that that’s not going to help you in your career.” She did some very unique things there, De Boeck told her. He was not the one to talk about that, instead, she was. She reluctantly went in front of an audience, but on two occasions froze so badly that she was not even able to drink water. She had not slept a wink the previous nights either.

A breakthrough came when she met Carolien De Kreij-Goudriaan, who was at Kirkman Company at the time. Nijkamp was invited to speak and came up with a way to interact with her audience. She designed a game. “My passion is writing. I outlined some roles and tasks and had people play the game first. Then I explained what they had done.” Her game caught on, people got excited and of the 40, 20 of them asked her to come do the same thing at their organization as well. It was the start of what is now the EcoSystem Game.

“I had written those roles in a really fun way. With a good dose of humor. That allowed people to really experience what it is like to work on innovation at the Holst Centre. At the same time, I had been able to interact with a lot of people. That worked. Now you can put me in front of a room of 100 people and I’ll read that room in 3 minutes.”

Margot Nijkamp – Diesfeldt @ House of Yellow

Two big dreams
During Fe+male Tech Heroes, Nijkamp also manages to captivate her audience with her own personal story. There’s an even more pronounced hush in the room as she talks about her second crisis to the audience. It was one she had not seen coming, she states. At the end of 2010, she was told she could expect to live only another four to six months. ” That’s a real crisis,” she recalls. That crisis led her to think about what she still wanted to do. She had two big dreams back then. “I wanted to create a start-up with zero euros and become a published author. So I started writing like crazy on my first novel.”

Under the pseudonym Emma Flogard – a Scandinavian surname that refers to keeping a watchful eye on your flow – All I’ve Got was published. Through the Holst Centre, she set up the Red BlueJay Foundation as a spin-off. What she had learned up to that point was that people are more than what they put on their CVs. In her work with the Holst Centre and others, she developed a work climate with room for the people factor, one with strong feminine cultural overtones, as Nijkamp puts it. “If that creates common ground, it creates the space to work together on innovation.” It forms the basis of the game that she developed and continued on with within Red BlueJay.

“People told me I was crazy for wanting to start a business for myself while undergoing all those grueling treatments. But for me, there was no other time to do that, it was really now or never.” In the end, the diagnosis turned out to be partly wrong and Nijkamp still has her feet firmly on the ground. She wrote another poetry (Stripe code of lashes) and her book Samenscholing Geboden appeared under her own name. “It was published even before corona turned up,” Nijkamp is quick to add.

From day to day
Her foundation also continued to evolve into ESTI, EcoSystem Thinking Institute, where she works with her business partner Rick Wielens and team for clients such as the Dutch Ministry of Defence, Unilever, the Province of Gelderland and the University of Amsterdam. Things are going well for her. Even though she is in pain 24 hours a day, no one notices it about her. She is hypermobile and has Hemochromatosis, an iron overload disease. “Physically, I can’t do much. That makes me mentally inexhaustible.”

“If you had told me 35 years ago, when I was working as a secretary at Stork, that I would now be the director of a foundation and writing books, I would have laughed at you outright. I don’t have a dream of where it will all eventually lead, I live from day to day. However, each time I make a decision with my team as to whether what we do at ESTI has any social impact. Every cent we earn goes back into the foundation.”

Thank you Corine Spaans for this great recap of the Fe+male Tech Heroes Dinner Event. You can read the complete story at Innovation Origins.

In gesprek met jurylid Gerard Erents

Gerard Erents is al lange tijd actief in en om sociale woningbouw. Zo vervult hij bijvoorbeeld een aantal commissariaten (Domesta, Rijswijk Wonen en WSG) en is hij actief betrokken bij de Vereniging Toezichthouders Woningcorporaties.

95% van de vraagstukken zijn hetzelfde!

“Toen mij gevraagd werd zitting te nemen in de jury voor So you think you can BUILD, heb ik vrijwel meteen ‘ja’ gezegd. We staan op een omslagpunt in de woningbouw, niet alleen qua architectuur. Ik zag dat deze challenge een combinatie van onderwerpen adresseert, die van belang zijn voor de haalbare sociale woningbouw: betaalbaarheid, duurzaamheid en reproduceerbaarheid. Dit is vooral van belang voor de 1- en 2-persoons huishoudens, voor zowel de jongeren als de senioren, waar grote nood aan is. Eengezinswoningen hebben we meer dan voldoende, maar de doorstroom komt niet op gang. Je ziet dat aan het aantal mutaties van huurders bij de corporaties. Die zijn gedaald van 9-10 % naar nu zo’n 3-4 %. Er zijn gewoonweg geen goede, betaalbare alternatieven voor doorstroming – ook niet in de goedkopere koopwoningen.
De reproduceerbaarheid zal vooral moeten komen uit het produceren in de fabriek en het assembleren van woningen op locatie. Het gekke is dat we dat voor particuliere villa’s heel normaal vinden, dat er grote modules naar de bouwplaats komen, terwijl voor de sociale woningbouw het ‘stenen stapelen’ toch nog veel toegepast wordt. Het is essentieel dat we de bouwstroom zullen versnellen om de woonlasten verder te kunnen beperken.

Helaas is het zo dat voor woningcorporaties er in feite een soort ‘premie’ zit op geen acties ondernemen. Als je niets doet, kun je ook geen problemen binnenhalen. En de markt zit toch wel op je te wachten, als je bedenkt dat we soms 6000 reacties krijgen op een woning. Ofwel: passiviteit wordt niet afgestraft door de markt. Het hangt dus af van de interne ‘drive’ om als maatschappelijke organisatie te functioneren. Hierbij hoort een appèl aan het innovatieve karakter van de bestuurders en hun toezichthouders om juist wél een aantal zaken in beweging te brengen. Gemeenten delen hierin het belang, dat de leefomgeving voor de burger – de bewoner – beter wordt.

De grote kans die deze challenge biedt, is dat 95 procent van de vraagstukken waar woningcorporaties voor staan hetzelfde zijn. We zien dat corporaties de reflex hebben teveel één voor één te willen innoveren. Natuurlijk willen ze graag de unieke 5 procent zelf blijven beheren – nét dat even anders – maar als die 5 procent zo’n 30 procent van je kosten beslaan, slik die dan maar even in. Overigens betekent de 95 procent aan gedeelde uitdagingen zeer zeker níet, dat we de woningen hetzelfde moeten maken. De woningen moeten er aantrekkelijk uit blijven zien, zodat mensen zelf ook willen investeren in het bijhouden van hun eigen omgeving. Als mensen met plezier wonen, dan zien de wijken er beter uit. Creëer gezamenlijke binnentuinen, waar mensen elkaar ontmoeten. De reactie is vaak: dat is te duur, maar als je dat vergelijkt met de kosten die we nu soms moeten accepteren, dan zijn die paar bloembakken peanuts in vergelijking. De uitdaging zit ‘m dus in de combinatie van deze factoren: betaalbaar, duurzaam, reproduceerbaar en toch nog steeds mooie woningen.

We kunnen door op deze wijze te werken aan innovatie erg veel van elkaar leren. Niet alleen als woningcorporaties onderling, maar zeker ook met de know-how van de partijen die deelnemen aan de challenge als aanbieder. Zij hebben er op hun beurt baat bij dat ze kansen krijgen hun innovaties verder in de markt te zetten en uit te testen.

De volgende uitdaging is dat we het klimaatneutraliteit aanpakken zonder dat de woonlasten omhoog gaan. We praten veel over participatie in onze maatschappij. Daar hoort een tevreden klant bij. Als je klant niet tevreden is dan wordt de participatie ook minder. Nu moeten we de politiek nog leren om te spreken over woonlasten en niet over huur. We hebben nu in de waan van de dag de bevriezing van de huren. Dat lijkt een goed idee, het klinkt leuk, maar daarmee haal je de investeringscapaciteit van de corporaties naar beneden. Breng het in de toekomst juist onder in een pot, waarbij je de bewoners betrekt om hun omgeving beter en duurzamer te maken. Technologie is hierin slechts een middel, geen doel op zich.

Wat ik nog mee wil geven, is: hoe zorgen we nu dat de oplossingen breder opgepakt worden? Er zijn een aantal woningcorporaties die zich hier aan verbonden hebben. Ik zou Aedes en de Vereniging van Toezichthouders Woningcorporaties willen oproepen om hier veel publiciteit aan te geven, zodat de opgedane kennis veel verder verspreid wordt.”

Jurylid Gerard Erents
actief in en om sociale woningbouw

Terug naar de challenge pagina.

In gesprek met jurylid Erik Ronnes

We staan voor een grote transitie-opgave

“De probleemstellingen van So You Think You Can BUILD zijn precies waar we mee bezig moeten zijn: snelheid, passendheid en betaalbaarheid. De challenge past naadloos in ons Actieprogramma Nieuwe Woonvormen en Zelfbouw. Ik draag dan ook graag bij als jurylid en ambassadeur van deze challenge om te komen tot goede oplossingen. We kunnen vanuit de provincie onze netwerken hiermee bereiken en partijen verbinden. De urgentie is hoog. Er is een grote behoefte; we hebben met spoed een groot volume aan woningen nodig en de total cost of ownership is nu nog een struikelblok.

Ik hoop dan ook dat we als jury concepten te zien krijgen die echt schaalbaar zijn en dat er nieuwe methodes van ontwikkeling naar boven komen. Deze challenge is een platform dat podium biedt aan nieuwe, vooruitstrevende innovaties. Wel vind ik het belangrijk dat we goed kijken naar de toepasbaarheid; zijn de concepten voldoende uitgekristalliseerd, dat we morgen aan de slag kunnen. Niet meteen vandaag, maar wel morgen. Natuurlijk mogen we niet afdoen aan de verduurzaming op klimaat, de PFAS uitdaging, stikstofproblematiek, de CO2 footprint en energietransitie, maar snelheid blijft één van de belangrijkste criteria.

Voor de organiserende woningbouwcorporaties is de relevantie de kans om te delen en hierdoor te vermenigvuldigen. Voor de deelnemers met de oplossingen bieden deze vormen van samenwerking de versoepeling om drempels weg te nemen in de keten. Nu zijn die samenwerkingen heel belangrijk, maar ik hoop natuurlijk dat de contractvormen de burger en de bewoner bereiken. Bijvoorbeeld met nieuwe oplossingen rondom de energiekosten. Ik kijk natuurlijk toch met een overheidsbril naar dit vraagstuk, en de burger dient vol in beeld te zijn.

Met dit platform kunnen we ook leren van andere blokkerende aspecten, zoals de krapte op de arbeidsmarkt en de ruimtelijke ordeningsprocessen. Ik verwacht dat we juist winst kunnen halen uit het conceptueel, fabrieksmatig bouwen. Dan heb je nog steeds vakmensen nodig met specifieke kennis, maar wellicht met andere talenten dan in de traditionele bouw. En in de ruimtelijke ordening liggen er kansen om snellere processen te introduceren.

Mijn voorstel aan mijn collega-juryleden gaat zijn: laten we kijken naar de transformatie-opgave. Welke plekken zijn nu bestemd waar over 10 jaar geen sprake meer is van groei? We hebben ook nu al te maken met krimpregio’s. Hoe kunnen we zorgdragen dat we geen leegstand krijgen op termijn? Als provincie doen we veel onderzoek naar de bevolkings-prognoses, waar gemeenten en woningbouwcorporaties goed gebruik van maken. Eén van de andere uitdagingen waar we voor staan, is het geclusterd wonen van ouderen. We hebben de Brabantse Stijlprijs uitgeschreven, deze derde editie draagt de titel ‘een thuis voor iedereen’, die gaat over de vorm en functie van woningen – over de architectuur. Natuurlijk gaat hier ook spelen: hoe snel en betaalbaar zijn deze concepten te realiseren? Dan kunnen we in Brabant dus mooie combinaties maken van de resultaten.”

Jurylid Erik Ronnes is gedeputeerde bij Provincie Brabant met portefeuille
Ruimte & Wonen

Terug naar de challenge pagina.

The Ecosystem Game

Leer meer over de uitdagingen die het werken in een ecosysteem met zich meebrengt; zoals de tegenstrijdige belangen en hoe hiermee om te gaan zoals de juiste mindsets, processen en samenwerking met andere organisaties.

Het spel wordt gespeeld in een live of digitale workshop-omgeving; het is interactief, zeer boeiend en zelflerend tussen deelnemers. De game geeft deelnemers een ervaring terwijl ze kennis opnemen in het proces. Het wordt gezien als energiek, uitdagend en eye-opener – zelfs door mensen die al in een innovatie-ecosysteem werken.

Bekijk hier onze flyer met meer informatie.

Benieuwd wat we aanbieden? Neem contact op met ons via game@esti.site.

In gesprek met projectlid Koos Eggels

Op zoek naar goede soberheid

“De woningbouwmarkt is onomkeerbaar in beweging. Inmiddels hebben we ruim 5 jaar ervaring met conceptueel bouwen en over de brede linie is dit positief. Het plaatsen gaat veel sneller en mensen wonen er graag. We hebben in ons portefeuilleplan staan dat minimaal 50 % van onze toekomstige woningen conceptueel gebouwd worden. 

Het is interessant dat we met So You Think You Can BUILD de total cost of ownership over de duur van 50 jaar in beeld krijgen. We kijken dus niet alleen naar de investering maar ook naar de onderhoudskosten tijdens de levensduur. We zien dat we het nu al minder hebben over faalkosten dan in het verleden, omdat conceptueel bouwen efficiënter gaat dan traditioneel bouwen. Een uitdaging die we nog wel hebben, is dat we graag willen dat de lokale overheden onderdeel worden van de gehele oplossing. Want hoewel we in sommige gemeenten al werken met versnellingsteams, zijn de ‘proceskosten’ aan de voorkant nog altijd substantieel. Als we over de esthetische discussies heen kunnen komen, ontstaat er een win-win-win tussen overheid, markt en woningcorporaties. 

We laten ons ook graag inspireren door hoe dit in andere werelden opgelost wordt. Neem bijvoorbeeld de autobranche, waar een APK verplicht is. Ik sluit me daarbij aan bij jurylid Rogier Donkervoort die pleit voor een keurmerk: Rijksdienst Woningtype Goedkeur. Dan verbinden we daar meteen een APWK aan: de Algemene Periodieke Woning Keuring in cycli over de gehele 50 jaar. 

Innovatief denken zit bij Wonen Limburg in het bloed… We krijgen veel positieve reacties vanuit onze omgeving dat we ons als initiërende corporatie hebben aangesloten bij deze challenge. Ons doel is om voldoende aantallen betaalbare kleinere woningen realiseren. Hierbij is goede soberheid het devies en niet teveel maatwerk en keuzemogelijkheden. Dit vergt kadering en focus. Anders schieten we het doel voorbij. Ook onze bewoners zijn gebaat bij eenvoudige keuzemogelijkheden. 

Ik merk dat ik energie krijg van deze vormen van samen pionieren. We hebben met corporaties tenslotte dezelfde volkshuisvestelijke opgave. Het is fijn om in dit soort trajecten de begeleiding en support te krijgen van Aedes, NCB en ESTI, omdat het soms ook spannend is om samen deze hobbels te nemen. De koudwatervrees is er nu vanaf, dus laten we dit groots oppakken. Alleen met voldoende schaalgrootte krijgen we de kostenkant onder controle, dus: hoe meer zielen, hoe meer vreugd. De jury wens ik een gezonde dosis realisme toe om de beweging naar betaalbaar volume voort te zetten.”

Koos Eggels is Adviseur Vastgoedstrategie bij Wonen Limburg

Terug naar de challenge pagina.

In gesprek met projectlid John Lammers

Steeds meer beroep op onze innovatiekracht

“Om uit te leggen waarom So You Think You Can BUILD zo belangrijk is voor Domijn – en andere woningbouwcorporaties – neem ik even een aanloop. Er zijn in de afgelopen 10 jaar veel veranderingen geweest. We zien andere vormen van gebiedsontwikkeling en niet meer de grootschalige stedelijke vernieuwing met de hieraan gekoppelde subsidiestromen. We kregen een verhuurdersheffing, vennootschapsbelasting, ATAD (een extra belasting heffing, die onbedoeld ook door woningcorporaties moet worden betaald). Als we dat combineren met de grote opgaven, zoals de energietransitie, dan moeten we innoveren in bouw en inkoop om de betaalbaarheid voor de klant te blijven bewaken. Anders dan in het verleden, kunnen we nu geen onrendabele activiteiten meer opzetten.
We zijn weliswaar op onze balansen ‘rijker’ geworden doordat onze woningvoorraad meer waard is geworden, maar daarmee is onze kasstroom niet verbeterd. Met de overwaarde van mijn huis kan ik de boodschappen bij Albert Heijn niet betalen. Als we alleen al kijken hoeveel effect wij over de komende decennia ervaren van het niet verhogen van de huren in corona-tijd, dan wordt de financiële bandbreedte steeds krapper. Degene die daar uiteindelijk de dupe van is, is de bewoner.

In onze woningvoorraad zijn we van oorsprong veelal ingericht op gezinnen, maar inmiddels bestaat 80-85 % van onze bewoners uit 1- en 2-persoonshuishoudens, vaak ouderen. Veel jongeren kunnen starten als 2-verdieners en gaan door naar koopwoningen, zeker nu de hypotheekrente zo laag is. Door passend toewijzen hebben wij de middengroep in feite weggedrukt naar dure huur of koop. Sociale huur is voor heel veel groepen gewoonweg te duur geworden.
Om alle heffingen te kunnen betalen hebben we de huren immers extra moeten verhogen. Wij dragen inmiddels een kwart van onze inkomsten af aan heffingen. De investeringsruimte wordt steeds kleiner.
Daar komt bij dat door andere omgevingsfactoren, zoals de uitstroom uit maatschappelijke opvang of psychiatrische hulpverlening, de zelfredzaamheid van onze bewoners sterk achteruit gaat. Omdat wij als woningbouwcorporatie 24/7 bereikbaar zijn, komen problemen buiten “kantoortijd” ook vaak bij ons en niet bij de gemeente en de zorgpartijen waar deze eigenlijk thuishoort. Er is dus op meerdere punten een mismatch. Als je dit allemaal zo leest, dan klinkt het als een klaagzang. Zo is het niet bedoeld. Het maakt wel dat wij anders kijken naar onze (bouw)opgaves.

We bevinden ons in het interbellum van traditioneel bouwen naar woningen die kant & klaar uit de woonfabrieken komen. We zijn onderweg van bouwers naar leveranciers, maar we zijn er nog niet. Wat de kans is in deze challenge, is het van meet af aan kijken naar ontwerpen van kleinere woningen. Voorheen hanteerden we vaak de kaasschaafmethode op wat grotere woningen, maar daarmee haalden we geen besparingen. Voor echte innovaties moeten we af van het: ‘wie betaalt, bepaalt’. Als corporaties moeten we durven loslaten. Oók aan de kant van de concept-aanbieders. Als we de woningbouw zien als het uitzoeken van een auto, dan blijven er echt meer dan voldoende keuzes over in uitvoering, kleur etc. Je kunt je ook afvragen in hoeverre onze huurders zitten te wachten op eindeloze keuzemenu’s. Bovendien mag er best kwaliteitsverschil zitten in een auto van een halve ton en een auto van een ton.

De challenge zet vraagstukken rondom total cost of ownership op scherp en ik ben heel benieuwd naar de oplossingen. Het langjarig denken zit vaak niet in het DNA van de traditionele bouwer, die gewend is om risico te verleggen. We hebben behoefte  aan andere manieren van kijken naar exploitatie. Ook vanuit de gemeenten moet anders gekeken worden naar het verdienmodel van vergunningen en de welstand. Aan de voorkant van het proces worden veel kosten gemaakt omdat ieder project uniek aangevraagd moet worden met allerlei doorrekeningen. Is dat bij conceptwoningen echt nog nodig?

Tussen de woningbouwcorporaties onderling merk ik dat de geest rijp is voor meer samenwerking. We gingen van concurrentie, naar concullega’s, naar netwerkpartners. Hoe meer corporaties zich aansluiten bij deze challenge, hoe beter. We kampen namelijk bijna allemaal met hetzelfde probleem om onze woningportefeuille financieel verantwoord passend te maken. Laten we waken dat onze bewoners niet dubbel slachtoffer zijn: ze krijgen én geen goed woonproduct meer omdat er niet wordt geïnvesteerd, én ze zien de wijk achteruit gaan. Dus geen treurnis, of ach-en-wee, maar op naar gezamenlijke innovatiekracht; het MOET!”

Projectlid John Lammers
is relatiebeheerder bij Woningcorporatie Domijn in Enschede

Terug naar de challenge pagina.

In gesprek met jurylid Harold Lardinois

De Schaalgrootte is Noodzaak

“We hebben met een aantal woningbouwcorporaties de bittere noodzaak gezien om samen op te trekken in het opzoeken van nieuwe oplossingen. We worstelen allemaal al langere tijd met het realiseren van betaalbare nieuwbouw, bijvoorbeeld levensloopbestendige woningen voor ouderen.

De beweegreden om dit te initiëren zijn eenvoudig: je hebt de schaalgrootte nodig om naar de juiste prijs-/kwaliteitverhouding te komen. Zo was vroeger een leren bank alleen weggelegd voor de ‘happy few’, maar door de vraag goed te adresseren kon IKEA deze markt aan met een groot toeleveringsnetwerk. Het resultaat: toegang voor een veel groter publiek.

We zijn nu met 10 woningbouwcorporaties initiator van deze challenge. Als zich meer corporaties aansluiten, wordt de schaal steeds beter en kan dit dienen als vliegwiel om de innovatieve oplossingen goed te implementeren.

Ik hoop dan ook dat ontwikkelaars van concepten zich uitgedaagd voelen om samen te werken aan duurzame oplossingen voor de kleinere woningen die we zo hard nodig hebben. We horen van onze bestaande bouwpartners dat ze zich getriggerd voelen om tijd, energie en kennis te investeren om met een goede nieuwe oplossingen te komen. Ze houden die nu nog geheim voor ons om deel te kunnen nemen in de challenge. Dat is natuurlijk een mooie ontwikkeling.

Als jurylid van So You Think You Can BUILD wil ik ook duidelijk de blik van de klant, de gebruiker, meenemen. Wat is het gebruiksgemak voor de bewoner? Welke slimme innovaties helpen om de woningen betaalbaar en nog steeds fijn bewoonbaar te maken? Ook wil ik waken dat de esthetische functie overeind blijft, met de mogelijkheid van eigen identiteit. Het is belangrijk dat bewoners zich kunnen identificeren met hun woning en dat het niet te herkenbaar is als sociale woningbouw. Dat in Eindhoven, Nederweert en Roermond ongeveer hetzelfde concept gebouwd wordt, is natuurlijk geen enkel probleem.

De volgende uitdaging die ik zou willen aanpakken, is het bouwen van ‘tiny houses’ voor starters. Als we in samenspraak met de gemeentes de tijdelijke locaties die we hebben met flexibele, goedkopere varianten kunnen bebouwen, dan kunnen we de voorraad uitbreiden. Zo kunnen jongeren die nu thuis blijven wonen een eigen opstartplek krijgen. Ook hiervoor is innovatie en schaalgrootte nodig.”

Jurylid Harold Lardinois directeur bij Wonen Zuid

Terug naar de challenge pagina.

In gesprek met juryvoorzitter Thijs Asselbergs

Thijs Asselbergs is hoogleraar Architectural Engineering aan de TU-Delft, praktiserend architect en juryvoorzitter voor So You Think You Can BUILD.

De Kracht van het Optellen

“Als deeltijd hoogleraar ben ik actief bezig met studenten om ontwerpend onderzoek te doen en om ze te gidsen in het creëren van goede oplossingen. Als architect spreek ik regelmatig met woningbouwcorporaties. De factor betaalbaarheid van de bouw hangt er altijd boven. Krijgen we het voor elkaar in duurzaamheid en circulariteit? Soms gaat dat direct over geld, maar betaalbaarheid heeft ook te maken met het ervaren en creëren van waarde.

Wat deze challenge relevant maakt, is dat de nieuwbouw van vandaag de renovatie van morgen is. Kwaliteit is tenslotte duurzaamheid. Wanneer we dus goed kijken naar wat we allemaal mee moeten nemen naar de toekomst – de opgave om de planeet goed achter te laten voor volgende generaties – dan kunnen we dat alleen maar oplossen door synergie te vinden in de keten. Van overheid, corporatie, bouwer tot en met de participatie van de bewoner. Als we met elkaar opschalen, innoveren en opnieuw valideren dan zetten we de stappen die hiervoor nodig zijn.

We moeten de bestuurders van de woningbouwcorporaties die So You Think You Can BUILD hebben geïnititeerd echt koesteren. Noem ze de Elon Musks van corporatie-land! Zij creëren de kans om de dromen voor beter en betaalbaarder wonen te realiseren. Zij snappen dat we elkaar moeten helpen. Laat ik het omdraaien: Als je je bij een dergelijk initiatief niet aansluit, mis je de toegang tot oplossingen, waardoor je in de toekomst tegen problemen aanloopt.

Ik verwacht dat we in conceptueel bouwen oplossingen krijgen die automatisering en robotisering behelzen. Alhoewel er helemaal niets op het ambacht van de timmerman of -vrouw tegen is; de tijd van traditioneel bouwen in grote projecten is voorbij. We hebben überhaupt onvoldoende menskracht om aan de vraag te kunnen voldoen, dus zijn we genoodzaakt om hier vervangende methodes voor op te zoeken. Hoe kunnen we het bouwproces slimmer inrichten?

Aan de deelnemers heb ik een oproep: doe mee om kennis en experimenten te delen. Hierbij gaat het niet om het prijsgeven van je intellectueel eigendom, maar het gaat om de integraliteit van de oplossingen; het causaal verband en de kracht van het optellen. Als we open zijn in het delen, dan kom je op innovatie: 1+1=3. En heb je een interessante deel-oplossing, dan wil ik binnen de jury het gesprek aan om ook deze in het zonnetje te zetten. Kleur vooral een beetje buiten de lijnen, wees vernieuwend en onderscheidend. De bouw staat onderaan qua innovatieve kracht en is mede-veroorzaker van o.a. CO2 en het energetische stuk. We hebben dus ‘new school’ nodig.

Voor de periode ná de challenge hoop ik dat we kunnen kijken naar wet- & regelgeving om slimmer om te gaan met wat we willen bereiken. Dan kunnen we ook besluiten welke andere prikkels hier een gunstig effect op kunnen hebben. Op dit moment is het bouwbesluit een sterk bepalende factor. Als we andere criteria durven te agenderen – bijvoorbeeld minder sloop – dan krijgen we betere toekomstbestendige oplossingen.”

Juryvoorzitter Thijs Asselbergs

Terug naar de challenge pagina.

In gesprek met jurylid Jan van Vucht

Dit is nog maar het begin!

“Ik heb me graag uit laten nodigen om deel uit te maken van de jury van de So You Think You Can BUILD Challenge. Een aanbod dat ik niet kon weerstaan. We maken ook deel uit van de WarmteWissel en daar komen goede resultaten uit. Er hangen inmiddels al proefketels. Ook voor deze challenge is weer veel belangstelling.

Met Area lopen wij vooruit op de opgave rondom verduurzaming. Hierbij kijken we naar verduurzamen in combinatie met betaalbaarheid. Zo zijn we in ons zonnepanelen-project afgestapt van vraaggestuurd panelen plaatsen. We zijn de panelen projectmatig gaan plaatsen zonder hier een huurverhoging voor door te voeren. De besparing komt nu geheel aan de huurder. Inmiddels hebben wij bij 5000 van onze 8000 woningen zonnepanelen geplaatst. Dan hoeft de bewoner daar zelf geen beslissing over te nemen en wordt de beleving ineens heel anders. Ze zijn nu teleurgesteld als op hun woning geen zonnepanelen passen. Ik vind dat we als woningbouwcorporaties hier ook een trekkersrol in moeten nemen. Waar ik voor wil waken in het beoordelen van de oplossingen, is dat we op verduurzaming geen concessies doen. 

Voor mijn rol in de jury: ik ben geen bouwer en ik heb geen verstand van woningen (glimlach), maar we moeten ook verder durven kijken dan alleen techniek. Zo gaat de langjarige samenwerking in de keten leiden tot betere bouwstromen met een lange termijn ‘win-win’ voor alle deelnemers in de keten. Wij hebben inmiddels bij Area in de renovatie goede ervaringen bij het selecteren van een klein aantal partners voor opgaven voor langere tijd. Als het schildersbedrijf weet dat ze over 10 jaar weer op de rol staan voor onderhoud, wordt het eerste schilderswerk al beter uitgevoerd. Bovendien hoeven ze dan niet steeds aan aanbestedingstrajecten per wijk mee te doen. Helemaal de gedachte ook van So You Think You Can BUILD.

Als we als initiërende woningbouwcorporaties onze opgave meer op elkaar afstemmen, en daarmee ook de bouwstroom, dan bieden we het perspectief. Dan komt er continuïteit – een stabiele afzetmarkt – waardoor de bouwstroom beter ingepland kan worden. Ik kijk uit naar innovatieve oplossingen voor de corporatiesector. 
Ik verwacht dat deelname aan deze challenge voor partijen interessant is, omdat dit écht nog maar het begin is! Als je de challenge wint en we werken tijdens de implementatie goed samen, bewegen we allemaal flexibel mee met de nodige verbeteringen, dan komen we tot echte innovatieve oplossingen. Dan gaan we ver voorbij het gezamenlijk inkooptraject en zijn we innovatief met elkaar. Samen inkopen van de oplossingen komt pas daarna in beeld.

Deze challenge is tevens een mooie aanleiding om het gesprek met de gemeenten aan te gaan: wat doen zij er zelf aan om sociale huurwoningen betaalbaar te houden? Van de gemeenten hoop ik ook meer partnerschap in de keten te zien, waarbij zij na willen denken over bijvoorbeeld locaties en de grondkosten. Het helpt als zij toegeeflijker zijn met de ruimtelijke eisen. Het is een goed signaal om met zo’n concept naar de politiek te laten zien: zo kan het ook!

In onze ervaring is het zo dat de bijna kartel-achtige grote traditionele partijen vaak gaan voor eigen winstoptimalisatie. Bij de kleinere, meer familiebedrijven merk je dat ze veel actiever deel willen zijn van de oplossing, mee willen blijven denken. Ik verheug me erop om ook nieuwe partijen – en andere type mensen – te leren kennen.”

Jan van Vucht, directeur-bestuurder bij Area Wonen.

Terug naar de challenge pagina.